#Cannes2016 – Graduation

Bacalaureat_03

Bacalaureat

reż. Cristian Mungiu

Nagrodzone Złotą Palmą w 2007 roku 4 miesiące, 3 tygodnie, 2 dni trudno będzie rumuńskiemu reżyserowi kiedykolwiek przebić. Może i dobrze, że nie decyduje się na film, który szokuje na siłę, ale opowiada nie mniej poruszającą historię, w której postacie ciągle siłować się muszą z szorstką codziennością. Może nie tak druzgocąca jak jego debiut, Graduation pozostaje szczegółowym i elektryzującym opisem rzeczywistości, która nie jest tak daleka od dobrze znanych z życia zmagań z systemem.

Główny bohater – lekarz Romeo (Adrian Titieni) – zrobi wszystko, żeby jego córka miała lepiej niż rodzice. Choć sam, dzięki prestiżowej pracy, ma niezłą pozycję społeczną, woli, by przygotowująca się do finalnych egzaminów w szkole średniej Eliza studiowała, a może potem i mieszkała za granicą (uniwersytety w Wielkiej Brytanii oferują jej stypendium). Dwa dni przed egzaminem zostaje napadnięta i nieomal zgwałcona. Ze zwichniętym nadgarstkiem i ciągle trochę roztrzęsiona przystępuje do pierwszego testu. Brak odpowiedzi na dwa pytania obniżyć może potrzebną do stypendium ocenę – ojciec decyduje się porozmawiać z wpływowymi znajomymi.

Doktor Romeo nie jest może aniołkiem – ma romans z nauczycielką ze szkoły córki – ale do tej pory nie używał osobistych przysług, by załatwiać prywatne sprawy. Nie ma z tym jednak większych problemów, bo jak zdaje się sugerować reżyser, żyje on ciągle w społeczeństwie, gdzie wiele rzeczy można zrobić „po znajomości” – wystarczy tylko znać odpowiednią osobę. Kręgi korupcji są szerokie – przyjaciel, wysoko postawiony policjant, ma znajomego we władzach miejskich oczekującego na transplant wątroby. Jeżeli uda przyspieszyć procedurę, ten porozmawia z szefem komisji egzaminacyjnej. Szemrana umowa powinna dać dziewczynie odpowiednie stopnie.

Bacalaureat_02

Zobacz również: recenzja filmu One Floor Below

Mungiu przedstawia Cluj w rodzinnej Rumunii jako pars pro toto kraju zżeranego od wewnątrz przez panoszący się nepotyzm i lokalne układy. W tej obserwacji jest jednak zaskakująco łagodny – tak, jakby żrący społeczeństwo od środka rak stracił przechodził remisję, skrywając się pod płaszczykiem poprawnie prowadzonej europejskiej polityki. Sygnałów tego schorzenia jest kilka. Żona Romea cierpi na jakąś chorobę, z kolejnymi migrenami, które nie pozwalają jej normalnie funkcjonować – gorzkie, cyniczne wyznaniami w stosunku do męża sprawiły, że przestała być partnerką, z którą można dzielić życie. Obskurne, odrapane budynki, dziurawe drogi i zajeżdżone samochodami trawniki na osiedlu, gdzie żyją bohaterowie – ktoś na samym początku filmu kopie nawetj jakąś dziurę. Syn kochanki Romeo, który mówi niewiele, ciągle nosząc na twarzy maskę. Czy wreszcie motyw żywcem wyciągnięty z Ukryte Michaela Haneke – ktoś najpierw wybija okno w mieszkaniu kamieniem, potem wykrzywia wycieraczki, by wreszcie zniszczyć szybę w samochodzie. Choć nie dowiemy się, kto i dlaczego to robi, poczucie niepokoju nie znika ani na moment. Dokładając do tego motyw z próbą gwałtu (nigdy nie pokazany na ekranie) trudno się dziwić, że główny bohater życzy sobie dla swojej córki lepszego życia.

Drugi po Sierranevada  film z Rumunii w konkursie canneńskim ma podobnie surową, ale dopracowaną w każdym szczególe stronę wizualną. Wszechwiedząca kamera podąża za bohaterami, pokazując ich często zza pleców, unikając spojrzenia w twarz. Kolory są wyblakłe, pozbawione życia, a obrazowi nie towarzyszy żadna muzyka. Formalnie rygorystycznie skrojony film nie zawodzi jeżeli chodzi o celność obserwacji, ale pozostawia niedosyt jeżeli chodzi rezonans emocjonalny. Niewidzialna szyba w tym wypadku nie może zostać zbita.

Ocena: 8/10

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s